De vrije wil

‘Nog even over die ondertitel van dat stuk in nY… Ik weet niet of je de ontwikkelingen in de wijsbegeerte, de neurologie en de criminologie de afgelopen 150 jaar een beetje hebt gevolgd, maar in alle harde - en ook in de meeste zachte - wetenschappen wordt het bestaan van ‘de vrije wil’ op z’n zachtst gezegd... betwijfeld.’
‘Dat geldt ook voor de ziel, maar binnen tien seconden kan ik zo gemeen op die van jou trappen dat je ’t over dertig jaar nog voelt, Thomas.’
‘Ik ben Cees.’
‘Weet ik, ik bedoelde Thomas hier als verkorting voor Ongelovige Thomas.’
‘Wat betreft die ziel wil ik je nog wel gelijk geven. De ‘vrije wil’ is echt iets anders. En door je stuk ‘Over het benutten van de vrije wil’ te be-ondertitelen heb je die discussie impliciet in je eigen voordeel willen beslechten, een oude, goedkope retorische truc. Zoiets als ‘Waarom staat God leed en onrecht toe?’ waarmee theologen geloofstwijfel willen negeren of ontkennen.’
‘In jouw geval zou ik misschien langs dezelfde lijnen redeneren, maar jij beschikt dan ook niet over The State of the Art laboratoria waarover we hier bij Martijn Knol Punt En El slash Martijn Knol Punt Blogspot Punt Kom beschikken... wij hebben namelijk ontdekt waar 'de vrije wil' zit.’
‘Waar dan?’
‘Het is een klein spiertje tussen het knobbeltje dat ‘de ratio’ heet en de holte die ‘intuïtie’ wordt genoemd. Net als voor je andere spieren geldt: je moet De Vrije Wil wel af en toe gebruiken, anders krimpt ie… De biografie van de meeste mensen gaat, jammer genoeg, eigenlijk over het verschrompelen en het uiteindelijke afsterven van Het Spiertje van de Vrije Wil.’
‘Ik vind je stukjes over film leuker.’

In de bergen

Wreed

Bijna zes jaar geleden nam ik een mispelpit mee van Sardinië. De pit verdween in een pot, er kwam een boompje op. Die boom verplantte ik naar de tuin, hij werd groter en groter – en deze winter is hij doodgevroren. Ook de grote rozemarijnstruik lijkt de vriesperiode niet te hebben overleefd. Maar gisteren vond ik bij de post een envelop met zaadjes voor artisjok, gouden tomaat, oranje patisson, gele courgette, kamille (‘echte kamille') en dropplant. March is the cruellest month.

Soundtrack bij dit stukje: Friedrich Nietzsche & Kelly Clarks.

Gevonden voorwerpen - Ik is een ander (II)

Je fiets op slot zetten voor het politiebureau leek me onzinnig. Die ouwe Gazelle liet ik dus lekker met sleuteltje en al in het rek staan. In een keer liep ik naar de juiste balie.
‘Goedemorgen.’
‘Goedemorgen.’
‘Ik heb een paspoort gevonden.’
‘Laat u maar eens zien.’
‘Alstublieft.’
‘Dankuwel.’
‘Alstublieft.’
‘Ah, uit Amerika nog wel! Fijn, mede namens de eigenaar dank ik u hartelijk voor het vervullen van uw burgerplicht.’
‘Heel graag gedaan.’
‘Zo, nou, dan is het verder in orde zo.’
‘...’
‘U wilde nog iets vragen?’
‘Mijn eh, slagroomtaart, krijg ik die van u of – ’
‘Ach, natuurlijk, neemt u mij niet kwalijk, burger. Dit is uw afhaalbon, de taart krijgt u bij de balie hiernaast. En nogmaals dank voor uw onberispelijke gedrag.’
‘Heel graag gedaan.’

Ook de beambte van de Afdeling Slagroomtaarten dankte me hartelijk met het vervullen van mijn burgerplicht, daarna duwden we samen het steekwagentje met de gigantische slagroomtaart van de Rijksbakkerij naar mijn fiets. Steunend tilden we de taart op de bagagedrager. Grappig detail: de chocolaatjes die in de bovenste, geglazuurde cake-ring waren gestoken hadden de vorm van politiepetten. De agent maakte het dienblad met de toren van taart met een spin aan mijn bagagedrager vast. Slingerend fietste ik naar huis. Toen ik thuis kwam ontdekte ik dat er niet alleen een dikke streep slagroom over mijn jas liep, maar ook dat er onderweg eindeloos veel klodders slagroom van de taart waren gewaaid. Gelukkig had ik er geen bekeuring voor gekregen.

A fart in your face

Het was er nog steeds niet van gekomen om een nieuwe agenda te kopen, een voor het jaar 2011 bedoel ik. Ik was eigenlijk van plan alles uit het hoofd te doen de komende elf maanden. Alleen: over een paar jaar weet je dan niet meer wat je van dag tot dag hebt gedaan.

Bon. Vanmiddag kwam ik langs Mado Kan-toorbenodigdheden (Oudegracht 119) en wist dat het moment voor een nieuwe agenda was aangebroken.

Ik had nog geluk ook: ze (de agenda's) waren 25% afgeprijsd (netto 23,4 %, want er zijn al 24 v/d 365 dagen voorbij (waarbij je, eerlijkheidshalve, dan weer moet aantekenen dat de totaalprijs van een agenda, behalve door het aantal dagen, óók wordt bepaald door kaft, insteekhoezen, servicepagina's enzovoort, enzovoort)).

Ik koos een knalrode Moleskine®.

Eigenlijk niet mijn merk, Moleskine®. Alleen die eeuwige ® al... Maar voor een agenda leken formaat (A5) en kwaliteit (overleeft een potje voetbal) me uitstekende keuzes. Bovendien bleef het gepoch over Picasso en Chatwin dat altijd op de schets- en aantekenboekjes van Moleskine® figureert hier achterwege.

Thuis bladerde ik wat door mijn lege agenda. Net alsof je eindeloos door het kale trappenhuis van een nieuwbouwflat dwaalt. Maar het papier was prettig, de lijntjes oogden rustig en beschaafd. Goeie koop dus. Toen zag ik pas wat er op de eerste pagina van mijn Moleskine® staat, stond:

In case of loss, please return to:

Daarop volgden vier lijntjes om je levensverhaal en contactgegevens te noteren. Daaronder stond dan weer:

As a reward: $

Achter het dollarteken resteerde genoeg vrije ruimte om een bedrag in te vullen ter breedte van een nulletje of negen.

W.T.F.!

Eerst verborg ik het dollarteken in een haag van krassen. Achter reward noteerde ik: A FART IN YOUR FACE. Dat was - hoewel een leuke, vrije vertaling van 'stank voor dank' - natuurlijk onnodig obstinaat. Alsof de vinder van mijn agenda er wat aan kon doen dat ik 'm was verloren! Niet fair. Tekst weer doorgekrast. Nu schreef ik achter reward: HOMEMADE APPLE PIE (het is besmettelijk dat Engels).

Ik glimlachte naar het woord APPLE PIE, voelde mijn lach bevriezen en dacht: zijn ze goddamned nou helemaal gek geworden bij Moleskine®? Ik ga toch geen losgeld betalen voor m'n eigen agenda? Als je een agenda vindt geef je die toch gewoon terug aan de eigenaar? Desnoods uit hoofde van Kants categorische imperatief. Wat zullen we nou krijgen,goddamned.

Ik heb mijzelf nooit als een stier gezien, maar die agenda, die had opeens veel van een rode lap. Alles kwam pas weer goed zodra ik bedacht dat ik die eerste pagina ook gewoon kon uitscheuren. Zo gedacht, zo gedaan. Nu is de Moleskine® helemaal goed. En wie hem terugbezorgt als ik 'm ooit verlies, wordt door zijn eigen deugdzaamheid beloond.

Maar volgend jaar maak ik zelf een agenda.